Zararlı yazılım” veya “kötü amaçlı yazılım” olarak bilinen tehlikeli ve sisteminizi ele geçirmeye odaklı yazılımlar, dünyada “malware” adıyla bilinmektedir. Bu isim, “malicious” (kötü niyetli) ve “software” sözcüklerin bir araya gelerek ortaya çıkmıştır.
Çoğu zaman “zararlı” olarak karşılaştığımız bu tür yazılımlar, virüsten daha tehlikeli olabiliyor. Programlara gizlenebilen, kendi kendini çalıştırabilen ve kendini yayabilen zararlı yazılımlara virüs deniyor. Ancak zararlıların bir kısmını oluşturan virüsler, buzdağının yalnızca görünen kısmıdır.
Zararlıların Tarihi
Bilgisayarın geçmişi kadar geçmişi olan zararlı yazılımların henüz ilk olanı tam olarak bilinememekle birlikte, ilk zararlı örnekleri arasında Brain ve Morris solucanı bulunuyor. Brain, 1986’da iki Pakistanlı kardeş tarafından geliştirilmiş olup, bilgisayaların yavaşlamasını ve bozulmasını sağlıyordu. Morris solucanı ise 1988’de çıktı ve ilk bilgisayar solucanlarından biriydi. Bu yazılımlar aynı zamanda Bilgisayar Dolandırıcılığı ve Suiistimal Kanunu altında ilk kez suçlar kanununa eklendi.
Zararlı Yazılımların bilinen Dört Tür Davranışı
Etki altına almak: Bu tür ilk yazılımlar ilk hacker’ların kendi ününü dünyaya yayabilmek için kullandıkları yöntem idi.
Hasar vermek: Teknolojik ürününüze girdikten kısa süre içerisinde zarar vermeye başlayan ve dosyalarını kullanılmaz hale getiren türdür.
Çalmak: Hacker olarak bilinen kişiler büyük paralar kazabileceklerini fark edince bu olay bir iş koluna dönüştü. Kredi kartı hırsızlığı, kimlik hırsızlığı, fidye isteme gibi bir çok yönteme başvurdular.
İzlemek: Bu yöntem ile kişinin internete bağlı olduğu cihazını tamamen izleyebiliyorlar. Yasal veya yasa dışı türleri olmakla birlikte bu zararlı yazılımlar oldukça tehlikeli olabiliyor.
Zararlı Yazılımlardan Korunma
- Antivirüs: Bilinen bir güvenlik uygulaması kullanmanız gerekmektedir.
- Güncellemeler: Kötü yazılımlar, güncellenmemiş ve açık kalmış yazılımları sevmektedir. Bu tür yazılımlara girebilmeleri kolaydır. O yüzden bilgisayarınızı ve programlarınızı güncel tutun.
- Siz: Güvenlik kısmının aslında en önemli bölümü sizsiniz. E-postayı arkadaşınız göndermiş olsa dahi şüpheli e-postaları açarken iyi düşünün. HTTPS olmayan sitelere önemli bilgilerinizi paylaşmayın.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
❔ Zararlı yazılımlara ne deniyor?
Kötü amaçlı yazılım veya “malware” olarak bilinirler.
❔ Virüs ve zararlı arasındaki fark nedir?
Virüs, zararlıların bir alt kümesidir. Buzdağının görünen kısmı gibi, virüslerin de zararlılığın yüzeye çıkması için bir tetikleyiciye ihtiyacı vardır. Örneğin, bir e-posta ekine tıklamak virüsün yayılmasına neden olabilir.
❔ İlk zararlı yazılım neydi?
İlk zararlı yazılımın tam kökeni bilinmemekle birlikte, ilk olarak 1970’lerde ortaya çıkan “Reagan” adlı bir programdır. Bu program, kullanıcının ekrana gülümseyen bir Reagan yüzü görüntülemesini sağlayarak, bilgisayar virüslerinin ilk eğlenceli örneğidir.
❔ Zararlı yazılımlara karşı korunmak için ne yapabilirim?
Güncel kalmak ve güvenilir bir antivirüs yazılımı kullanmak önemlidir. Ayrıca, şüpheli e-postaları açmamak ve bilinmeyen kaynaklardan indirmeler yapmak da zararlı yazılımlardan uzak durmanın yollarından biridir.
